Aristoteles was een projectleider

mei 3rd, 2013 · by John · Weblog NL

Aristoteles (384 – 322) wordt beschouwd als een van de meest invloedrijke klassieke filosofen in de westerse traditie. Hij had een brede interesse en zijn invloed is terug te vinden in vakgebieden als logica, literatuurstudie en biologie. Velen weten echter niet, dat hij ook een expert op het gebied van IT project management was. Beter gezegd hij zou het zijn geweest als IT al had bestaan in de klassieke oudheid.

Aristoteles heeft namelijk geschreven over verandering, over hoe iets kan ontstaan. En dat is zeer relevant voor projectleiders. Aristoteles ziet verandering als het overgaan van potentie (het vermogen om te veranderen) naar een bepaalde graad van volmaaktheid. Bij elke verandering kun je volgens hem vier vragen stellen: Wat is er veranderd? Hoe is dat tot stand gekomen? Wat heeft de verandering teweeggebracht? En, met welk doel heeft die verandering plaatsgevonden?

Om deze vragen te beantwoorden geeft Aristoteles vier “oorzaken”. Het voorbeeld van een beeldhouwer die een bronzen beeld van prinses Beatrix maakt, kan deze enigszins abstracte begrippen verduidelijken:

  • De materiële oorzaak is het brons, het materiaal waarvan het beeld wordt gemaakt.
  • De formele oorzaak is het idee van de beeldhouwer over hoe het beeld er uit moet gaan zien.
  • De bewegende oorzaak is de beeldhouwer, die zorgt dat het beeld er komt.
  • De finale oorzaak is het doel waarvoor het beeld is gemaakt: een herinnering aan het vorige staatshoofd.

Aristoteles zag de finale oorzaak als de belangrijkste. In de middeleeuwen die sterk schatplichtig aan Aristoteles waren, werd deze dan ook de oorzaak der oorzaken genoemd. Het concept van de vier oorzaken kunnen we zondermeer toepassen op IT projecten.

  • De materiële oorzaak is de hardware, software en andere componenten die moeten worden gecombineerd om tot een oplossing te komen.
  • De formele oorzaak is de architectuur, het ontwerp van de oplossing.
  • De bewegende oorzaak wordt gevormd door de activiteiten om de oplossing te bouwen.
  • Dat wat met de oplossing wat moet worden bereikt, de waarde die de oplossing gaat toevoegen vormt de finale oorzaak.

IT projectmedewerkers weten veel van hard- en software, ze kunnen heel goed een architectuur maken en zijn experts in het realiseren van een dergelijk ontwerp. Wat echter vaak wordt vergeten is zeker te stellen dat het doel wel wordt bereikt. Wordt er waarde gecreëerd met het realiseren van het systeem? Zonder waarde is de “oplossing” immers waardeloos.

Bij het samenstellen van het project team moet er daarom rekening mee worden gehouden, dan niet alleen de technische kennis voor wat betreft materiaal, ontwerp en ontwikkeling wordt meegenomen, maar dat er ook een sterke focus ligt op het bereiken van het doel. Dat doel is niet een systeem bouwen. Dat kunnen onze IT-collega’s wel. Het doel is de finale oorzaak, de waarde die het systeem gaat creëren voor de organisatie. En dat is geen IT-verantwoordelijkheid; dat is een business verantwoordelijkheid.

John Greijmans

 

 

 

 

Leave a Reply

* Copy This Password *

* Type Or Paste Password Here *