Een Leven Lang Leren, of zelfs nog langer…

mei 31st, 2013 · by John · Weblog NL

De laatste jaren wordt meer en meer gesproken over begrippen als de lerende onderneming of de lerende maatschappij. Maar wat houden deze begrippen in en helpt een leven lang leren inderdaad om tot een betere onderneming of maatschappij te komen?

Plato schreef er al over in de Politeia, naar school gaan we al heel erg lang. Maar als over een leven lang leren wordt gesproken, wordt daarmee vooral het onderwijs aan volwassenen bedoeld. En dan niet als luxe omdat je toch wat om handen moet hebben, maar als pure noodzaak om te kunnen blijven functioneren in een alsmaar veranderende samenleving.

De gedachte achter het leven lang leren is door de Amerikaanse filosoof John Dewey in drie thema’s samengevat:

  • Onderwijs voor volwassenen slaat niet op de leeftijd van de studenten. De term slaat op het concept dat leren, net als het leven zelf pas eindigt met de volwassenheid. Voor degenen die geloven in het hiernamaals is het dus eeuwigdurend.
  • Onderwijs voor volwassenen is geen beroepsonderwijs, en hoort dat ook niet te zijn. Volwassenenonderwijs begint waar het beroepsonderwijs eindigt. Het doel is namelijk om betekenis te leren geven aan het leven, niet om op te leiden voor een specifiek beroep.
  • Onderwijs aan jongeren (net als het beroepsonderwijs) is vaak gebaseerd op een voorgeschreven curriculum. In volwassenenonderwijs staan de behoefte, interesses en al aanwezige kennis en ervaring van de student centraal. De mens in zijn groei naar volwassenheid is dus het uitgangspunt van een leven lang leren.

Ondanks het feit dat Dewey tot de school van het Pragmatisme hoorde, doen deze uitgangspunten wel heel erg idealistisch aan. Zeker als we dat vergelijken met de roep dat het onderwijs moet zijn gericht op het verkrijgen van vaardigheden om een bijdrage aan de maatschappij te kunnen leveren. Een roep die vanuit het bedrijfsleven, maar vooral vanuit de politiek wordt gehoord.

Vaardigheden zijn van belang. Zonder vaardigheden kan geen beroep worden uitgeoefend en komt er dus geen brood op de plank. Er is dus een economische gedreven noodzaak voor goed beroepsonderwijs. Een mens is echter meer dan de som van zijn vaardigheden. En zelfs zijn beroep doet hij maar een beperkt deel van zijn dag, week, jaar en leven

De Amerikaanse psycholoog Abraham Maslow wees er in de vijftiger jaren van de vorige eeuw op dat ieder mens een “behoeftenhiërarchie” doorloopt. Hij voldoet eerst aan zijn basisbehoeften (brood op de plank), maar uiteindelijk gaat hij toch streven naar zelfactualisatie en wordt daarmee tot een volledig mens.

Er is dus meer in het leven dan economische noodzaak. En dat “meer” is geen vaardigheid. Het is kennis en wijsheid die ontdekt moet worden, een heel leven lang. Mensen die continu werken aan het zichzelf verbeteren leiden ook tot een betere samenleving.

John Greijmans

Leave a Reply

* Copy This Password *

* Type Or Paste Password Here *