Vooruitgang leidt tot Communicatie

november 8th, 2014 · by John · Weblog NL

De angst voor nadelige consequenties van (technologische) vooruitgang is oud. Socrates leefde in de vierde eeuw vóór onze jaartelling, en was een van de grootse filosofen aller tijden. Hij vond het gebruik van papier een bedreiging. Hij was namelijk bang dat het opschrijven van gedachten er toe zou leiden dat mensen zaken zouden vergeten. Ze hoefden immers niets meer te onthouden omdat alles op papier stond. In zijn visie zou een zinvolle (filosofische) dialoog tussen twee of meerdere mensen niet meer mogelijk zijn.

Een meer recent voorbeeld. In 1997 versloeg de supercomputer Deep Blue de schaakkampioen Garry Kasparov. Voor velen was dit het teken dat de computer uiteindelijk ook de mensheid zou verslaan. Echter, één jaar later nam Kasparov revanche en wel door samen te werken met een…. computer! Deze combinatie van brute rekenkracht en menselijke intuïtie won de wedstrijd. Mens-machine combinaties bleken telkens de winnen, zelfs als niet de beste grootmeesters en sterkste computers werden ingezet.

Er zijn meerdere voorbeelden dat de samenwerking tussen mens en machine de gezamenlijke prestatie kan verhogen. Het geheel is inderdaad meer dan de som van de delen. Het schrikbeeld van de computer die de mens verslaat is dus niet uitgekomen. Sterker, de wereld van computer en smartphone heeft per saldo ons leven gemakkelijker gemaakt op dezelfde manier zoals dat eerder is gebeurd met papier, boekdrukpers en telefoon.

Zowel in het geval van Socrates als Deep Blue, hebben de doemdenkers ongelijk gekregen:

Schaken

Schaak is voor velen een complex spel. Maar de regels die er aan ten grondslag liggen zijn gemakkelijk in voor een computer “begrijpbare” algoritmes te vertalen. Als de computer voldoende rekenkracht heeft, kan die snel miljoenen mogelijkheden doorrekenen en de beste zet kiezen. De computer denkt dus niet en zeker niet intuïtief, hij rekent!

Filosoferen

De grote denker Socrates maakte in ieder geval één grote denkfout: de hersencapaciteit die vrijkomt doordat je niet alles meer hoeft te onthouden kun je gebruiken voor meer creatieve en complexe denkprocessen. En wat vijfentwintighonderd jaar geleden gold voor papier, geldt nu voor de ongekende toegang die we hebben tot digitaal vastgelegde kennis. De grote Google-computer is het mythische wezen dat op elke vraag een antwoord weet.

Digitale hulpmiddelen en netwerken bieden ons de mogelijkheid om op een gigantische schaal, kennis en ideeën te delen. Natuurlijk wordt er veel onzin geproduceerd op Facebook en Twitter, maar mensen die veertig jaar geleden alleen maar naar tv konden kijken (eenrichtingsverkeer) zijn nu actief bezig met anderen. Ze consumeren nog steeds, maar hebben nu ook de kans om feedback te geven en te ontvangen (tweerichtingsverkeer).

Waar de meeste mensen vroeger na de middelbare school niet meer aan schrijven toekwamen, communiceren ze nu weer schriftelijk, via Facebook of Twitter, maar ook via de meer serieuze blogs en online discussies. Ik ben de eerste om toe te geven dat we nog lang niet allemaal op het niveau van Socrates zitten, maar we communiceren in ieder geval weer tweezijdig. En dat is een grote vooruitgang.

John Greijmans

Leave a Reply

* Copy This Password *

* Type Or Paste Password Here *