Posts Tagged ‘Education’

maart 21st, 2014 · by John · Weblog NL

In een eerdere blog over management en filosofie (augustus 2013) schreef ik dat de denkbeelden van het existentialisme nauw aansluiten bij hoe managers zouden moeten handelen. Ik behandelde dat thema aan de hand van de denkbeelden van vier grote existentialistische denkers. In deze blog geef ik een meer algemene beschrijving van, hoe de existentialistische filosofie de intellectuele basis vormt voor maatschappelijk verantwoord ondernemen.

Voor de meeste existentialistische filosofen zijn er vier grote problemen: dood, eenzaamheid, verantwoordelijkheid en betekenis. Meestal ligt de focus op het individu, maar existentialistische uitgangspunten kunnen ook op organisaties en de maatschappij als geheel worden toegepast.

Dood

Als een mens gaat nadenken over de dood, wordt hij zich bewust van het existentieel probleem. Leven en dood zijn onverbrekelijk verbonden. Het bestaan van elk individu is breekbaar en daarom kostbaar. De realisatie dat de dood onvermijdelijk is, leidt ertoe dat een persoon een meer authentiek leven gaat leiden. Een leven dat in overeenstemming is met de waarden en prioriteiten in het leven van die ene mens.

Ook organisaties en ondernemingen houden op te bestaan. Management wordt zich daarvan bewust, wat zich uit in bewegingen als Maatschappelijk Verwantwoord Ondernemen en boeken als Built to Last van Jim Collins.

Eenzaamheid

Het besef dat leven en dood onlosmakelijk verbonden zijn leidt tot het paradoxale inzicht dat, hoewel een ieder een plaats in de gemeenschap heeft, hij in wezen toch alleen is. Persoonlijk ontwikkeling geschiedt door het in contact en dialoog treden met anderen: het “ik” heeft het “jou” nodig om echt tot “ik” te worden. Toch blijft er een onoverbrugbare kloof tussen het ik-en-de-ander. Ook al is er iemand die je hand vasthoudt, dood gaan doe je alleen.

Het besef van de onontkoombaarheid van deze existentiële eenzaamheid lijkt een pessimistisch wereldbeeld. Anderzijds wijst het ook op het fundamenteel individuele karakter van elke persoon: het betreft zijn aard en zijn talenten, met andere woorden zijn potentieel om te groeien tot wat hij is.

Op organisatorisch niveau ontstaan hier een conflict. Veel organisaties stellen “team spirit” centraal om gezamenlijk tot een beter functioneren van de organisatie te komen. Hoe om te gaan met een toenemend individualisme is daarom een van de grote managementproblemen.

Verantwoordelijkheid

Voor een existentialist is er een verschil tussen individualisering, het realiseren van het potentieel van het individu en individualisme, het centraal stellen van het individu los van zijn maatschappelijke context. Een authentiek individu is op zich niet tegen normen, maar verhoudt zich wel kritisch tot sociale, organisatorische of religieuze voorschriften. Deze houding leidt tot het besef dat een mens nooit zijn individuele verantwoordelijkheid ten opzichte van de maatschappelijke, natuurlijke of zelfs spirituele wereld kan ontlopen.

In tijden van globalisering, vraagt het samenbrengen van mensen met een verschillende sociale, etnische, culturele en religieuze afkomst, om een kritische houding ten aanzien van zowel de eigen, als voor respect en tolerantie voor mensen met een andere achtergrond.

Zowel in de maatschappij als in afzonderlijke organisaties zien we in toenemende mate dat ethisch en moreel gedrag wordt afgedwongen door codes of conduct en corporate value statements. Ook hier een conflict met het existentialisme, dat er vanuit gaat dat persoonlijke ethische groei, alleen kan gebeuren als een individu keuzes kan maken die de bestaande culturele normen overstijgen.

Betekenis

Voor een existentialist is betekenis verbonden met het doel of reden van het leven. De centrale vraag is dus: wat is een goed leven? Een eenvoudig antwoord daarop is niet te geven. Betekenis varieert tussen culturen en ontwikkelt zich tijdens het leven van een individu. Jongeren (tussen 17 en 25 jaar) zijn vaak gericht op carrière, acceptatie door anderen en eindeloze doelen voor een oneindige toekomst. Inderdaad sterk gelijkend op de bedrijfscultuur van veel organisaties. Ouderen verkrijgen betekenis uit persoonlijke integriteit, rust en vrede in de wereld en de overdracht aan toekomstige generaties. Inderdaad maatschappelijke verantwoordelijkheid.

Conclusie

Het existentialisme is geïnteresseerd in het helpen van anderen om een authentiek en verantwoordelijk leven te leiden. De term existentialisme wordt weliswaar niet veel meer gebruikt, maar veel van de ideeën en middelen zijn tegenwoordig terug te vinden in buzz words als authentiek leiderschap, dialoog, coaching en value based management.

In onze tijd, wordt het begrip maatschappelijk ondernemen vaak gebruikt als public relations instrument om aandeelhouderswaarde te creëren. Het existentialisme helpt ons echter het fundament te leggen voor een meer humane basis voor persoonlijke, organisatorische en maatschappelijke verantwoordelijkheid.

John Greijmans

 

oktober 17th, 2013 · by John · Weblog NL

Het NRC van 16 Oktober schrijft dat in 2020, de war for talent zal losbarsten. Er zal dan een TEKORT aan arbeidskrachten, in het bijzonder van kenniswerkers zijn. De beroepsbevolking krimpt de komende tien jaar nauwelijks. De stijgende pensioenleeftijd en de vaker werkende groep 55-64-jarigen vangen de vergrijzing op. Het aantal banen neemt niet toe, maar er ontstaat zowel een tekort aan hoogopgeleiden als een grote groep werkzoekenden zonder juiste competenties.

De behoefte aan hoogopgeleiden groeit doordat werk specialistischer wordt. Daarnaast zal er vraag zijn naar ‘plekgebonden’ werk, zoals tuinmannen, loodgieters, schoonmakers, verpleegkundigen en andere dienstverlenende beroepen die niet te automatiseren zijn. De middengroepen vallen tussen de wal en het schip. Mensen met vmbo, lagere mbo of havo, maar ook de ‘gemiddeld goede professional’ worden overbodig als zij over vijf of tien jaar nog precies hetzelfde doen of weten.

Daarom hier enkele tips om te zorgen dat je aan de goede kant van de oorlog om het talent eindigt.

Word schaars
Nederland heeft het hoogste aantal hoogopgeleiden in Europa; 38% van de 25-tot-34-jarigen heeft een hbo- of wo-diploma. Een hoge opleiding is gemeengoed en alles wat doorsnee is, is niet interessant. Behalve als je kennis of vaardigheden hebt die schaars zijn.

Ontwikkel jezelf
Kenniswerkers onderscheiden zich met innovatieve vaardigheden. Kennis heeft een steeds kortere levenscyclus, en dus gaat het om veranderend vermogen. De wil om te blijven ontwikkelen, is het beste wapen op de arbeidsmarkt.

Snap jezelf
Als je begint met een studie is de vraag er. Tegen de tijd dat je klaar bent, is de vraag verdampt. Het codewoord voor de arbeidsmarkt is talent. Snappen wie je bent en waar je talent ligt, is in een veranderende wereld belangrijker dan het volgen van de juiste opleiding.

Word géén manager
De keus is om of jezelf ontwikkelen tot kenniswerker of met je handen gaan werken. Manager worden is een slechte keuze. Door de hoge werkloosheid zijn er minder mensen om leiding aan te geven en organisaties worden alleen maar platter. Er wordt gewerkt in zelfsturende teams en in projectgroepen waar werknemers wisselende rollen hebben.

Wel is er een behoefte aan leiders die zowel functioneel kunnen leidinggeven als het team of een organisatie kunnen inspireren. De tijd dat je kunt imponeren met cijfers en statistieken is voorbij. Het gaat om empathische vaardigheden en om een persoonlijke relatie opbouwen met medewerkers. Dat zijn feminiene eigenschappen! Volop kansen voor talentvolle vrouwen dus!

John Greijmans

 

mei 31st, 2013 · by John · Weblog NL

De laatste jaren wordt meer en meer gesproken over begrippen als de lerende onderneming of de lerende maatschappij. Maar wat houden deze begrippen in en helpt een leven lang leren inderdaad om tot een betere onderneming of maatschappij te komen?

Plato schreef er al over in de Politeia, naar school gaan we al heel erg lang. Maar als over een leven lang leren wordt gesproken, wordt daarmee vooral het onderwijs aan volwassenen bedoeld. En dan niet als luxe omdat je toch wat om handen moet hebben, maar als pure noodzaak om te kunnen blijven functioneren in een alsmaar veranderende samenleving.

De gedachte achter het leven lang leren is door de Amerikaanse filosoof John Dewey in drie thema’s samengevat:

  • Onderwijs voor volwassenen slaat niet op de leeftijd van de studenten. De term slaat op het concept dat leren, net als het leven zelf pas eindigt met de volwassenheid. Voor degenen die geloven in het hiernamaals is het dus eeuwigdurend.
  • Onderwijs voor volwassenen is geen beroepsonderwijs, en hoort dat ook niet te zijn. Volwassenenonderwijs begint waar het beroepsonderwijs eindigt. Het doel is namelijk om betekenis te leren geven aan het leven, niet om op te leiden voor een specifiek beroep.
  • Onderwijs aan jongeren (net als het beroepsonderwijs) is vaak gebaseerd op een voorgeschreven curriculum. In volwassenenonderwijs staan de behoefte, interesses en al aanwezige kennis en ervaring van de student centraal. De mens in zijn groei naar volwassenheid is dus het uitgangspunt van een leven lang leren.

Ondanks het feit dat Dewey tot de school van het Pragmatisme hoorde, doen deze uitgangspunten wel heel erg idealistisch aan. Zeker als we dat vergelijken met de roep dat het onderwijs moet zijn gericht op het verkrijgen van vaardigheden om een bijdrage aan de maatschappij te kunnen leveren. Een roep die vanuit het bedrijfsleven, maar vooral vanuit de politiek wordt gehoord.

Vaardigheden zijn van belang. Zonder vaardigheden kan geen beroep worden uitgeoefend en komt er dus geen brood op de plank. Er is dus een economische gedreven noodzaak voor goed beroepsonderwijs. Een mens is echter meer dan de som van zijn vaardigheden. En zelfs zijn beroep doet hij maar een beperkt deel van zijn dag, week, jaar en leven

De Amerikaanse psycholoog Abraham Maslow wees er in de vijftiger jaren van de vorige eeuw op dat ieder mens een “behoeftenhiërarchie” doorloopt. Hij voldoet eerst aan zijn basisbehoeften (brood op de plank), maar uiteindelijk gaat hij toch streven naar zelfactualisatie en wordt daarmee tot een volledig mens.

Er is dus meer in het leven dan economische noodzaak. En dat “meer” is geen vaardigheid. Het is kennis en wijsheid die ontdekt moet worden, een heel leven lang. Mensen die continu werken aan het zichzelf verbeteren leiden ook tot een betere samenleving.

John Greijmans

mei 15th, 2013 · by John · Weblog NL

Resultaten verbeteren

De kwaliteitscirkel van Deming is ontworpen om kwaliteit te managen en doelstellingen te bereiken.De cirkel beschrijft vier activiteiten die op verbeteringen in alle organisaties van toepassing zijn. Het cyclische karakter garandeert dat de verbetering continu onder de aandacht is. Als je je doel hebt gehaald, ga je over tot de volgende verbetering. De vier activiteiten in de cirkel zijn:

  • PLAN: Stel je een concreet doel, en maak een plan om bepaalde activiteiten te verbeteren.
  • DO: Voer het plan uit.
  • CHECK: Meet de bereikte resultaten en toets die aan de doelstellingen.
  • ACT: Pas het plan, de doelstellingen of de acties aan, als de bereikte resultaten daartoe aanleiding geven.

Elke medewerker is met behulp van de PDCA methode in staat om zijn eigen werkwijze te beoordelen en te verbeteren. De handelingen van de medewerker zijn een deelproces van een “hoger” proces, en management past PDCA toe op dat hogere niveau.

Ik moest aan de kwaliteitscirkel denken bij het lezen van een artikel van Juliette Vasterman in het NRC van 6 mei 2013. Een zwarte school in de Haagse Schilderswijk had dit jaar het predicaat excellent gekregen. Vasterman stelt en beantwoordt vervolgens de vraag: hoe krijgt de school dit voor elkaar? Ik vat hier haar antwoord samen aan de hand van het PDCA model.

 Plan & Do

De directie van de school volgt lezingen en workshops over management en leest boeken van onder andere Stephen Covey. Mede op basis daarvan zijn zestien uitgangspunten geformuleerd, ingelijst en aan de muur gehangen. Er staat onder meer: “Ieder persoon op de Van Ostadeschool gaat voor het hoogst haalbare vervolgonderwijs, ontwikkelt zich en jaagt zijn dromen na, heeft hoge verwachtingen van zichzelf en zijn omgeving”. Bij deze visie horen doelen. Bij die doelen horen weer activiteiten en die zijn vastgelegd in het Schooljaarplan.

Check & Act

Het is hard werken voor de leerkrachten: de inhoud van lessen aanpassen, doelen formuleren en plannen schrijven. In de groepsplannen staat bijvoorbeeld wat de leerkracht de sterke, gemiddelde en zwakkere leerlingen gaat bieden om de doelen te bereiken. De uitvoering van de doelen gaat niet zomaar. Teamleiders en procesmanagers controleren de uitkomst. En om de doelen te halen, is extra expertise en kennis nodig: de 43 leerkrachten krijgen regelmatig bijscholing.

Het resultaat wordt voortdurend beoordeeld en gemeten. In de lokalen hangen grafieken en staafdiagrammen waarop leerlingen kunnen zien of de beoogde klassendoelen zijn gehaald. Kinderen gaan elkaar daardoor helpen om zowel het gezamenlijke, als het daarvan afgeleide persoonlijke doel te bereiken.

Conclusie

De resultaten van de school zijn bovengemiddeld. De gemiddelde Citoscore is dit jaar 533,9. Landelijk is de score 534,7. De Van Ostadeschool zit daar dus 0,8 punten onder. Voor een zwarte school is dat een goede uitkomst. Zeker gezien het feit dat 62 procent van de ouders geen of alleen basisonderwijs heeft gevolgd. Het predikaat excellent is dus zeker verdiend!

Kwaliteitsmanagement en business excellence zoals beschreven in de managementboeken, blijkt dus ook op school haar vruchten af te werpen.

John Greijmans

april 7th, 2013 · by John · Weblog NL

Eind jaren zeventig bracht de Engelse rockband Pink Floyd het album The Wall uit. Het nummer Another Brick in the Wall van deze elpee (de voorganger van de CD) bevatte the volgende tekst:

We don’t need no education

We don’t need no thought control

No dark sarcasm in the classroom

Teacher, leave them kids alone

Ik moest aan deze tekst denken toen ik een artikel over education permanent las. Deze Franse term werd in de jaren zeventig (de glorietijd van Pink Floyd) veel gebruikt, maar tegenwoordig spreken we eerder over permanente educatie of in het onvermijdelijke Engels: continuing education.

Education Permanente is een verzamelbegrip dat verwijst naar de diverse opleidingsvormen buiten het reguliere dagonderwijs. Deze vorm van onderwijs kan worden gevolgd uit interesse om additionele kennis en ervaringen op te doen, om benodigde diploma’s en papieren te krijgen of om zogenaamde PE-punten (juist ja permanente educatie) te verkrijgen.

De opleidingen in het kader van permanente educatie vinden plaats in de vorm van workshops, seminars, thuis studie gecombineerd met online lessen en training-on-the-job. Het tijdsbeslag kan variëren van een dagdeel tot maanden van studie.

Sommige vormen van continuing education zijn verplicht. Artsen en advocaten moeten zich bijvoorbeeld blijvend bijscholen om op de hoogte te blijven van de nieuwste ontwikkelingen in hun vakgebied. Op deze wijze kunnen ze een kwalitatief hoge dienstverlening blijven leveren aan respectievelijk hun patiënten en cliënten. Maar ook als het niet wettelijk verplicht is zorgen professionele dienstverleners er voor om bij te blijven. Als zij het niet doen, doet hun concurrentie het wel en raken ze hun business kwijt.

Ook bedrijven investeren veel geld om de kennis van hun medewerkers om het benodigde peil te houden en soms zelfs radicaal te vernieuwen. Dit soort trainingen vindt plaats zowel binnen als buiten kantooruren. In het laatste geval wordt dus van de medewerker verwacht dat hij er eigen tijd in stopt, omdat zij er ook profijt van zal hebben.

Om drie redenen had Pink Floyd dus ongelijk.

  • Opleiding is, ook als het diploma of de bul al binnen, een wettelijke verplichting.
  • Opleiding is nodig om in business te blijven, want de concurrentie ligt altijd op de loer.
  • Opleiding is nodig om een bedrijf draaiende te houden, bijvoorbeeld als gevolg van een nieuwe technologie.

 

John Greijmans