Posts Tagged ‘Mismanagement’

mei 26th, 2013 · by John · Weblog NL

De Romeinse god Janus wordt met twee gezichten afgebeeld. Deze gezichten representeren tegenstellingen, zoals begin en einde, maan en zon, of oorlog en vrede. De term januskop wordt dan ook gebruikt om te benadrukken dat iets diverse tegengestelde eigenschappen of karakteristieken heeft. In de economische wetenschap zou de term gebruikt kunnen worden om de twee  aspecten van aandeelhouderschap te onderscheiden.

In het Engels wordt het mooi gezegd: value is what we value. Dit zou je letterlijk kunnen vertalen als: waarde is wat wij waarderen. Maar een betere vertaling vind ik toch: waarde is wat wij belangrijk vinden. En een aandeelhouder vindt waarde belangrijk. Hij of zij wil dat het bedrijf waarin hij heeft geïnvesteerd waarde creëert. Deze aandeelhouderswaarde komt tot uitdrukking in de beurskoers van het bedrijf en het dividend dat wordt uitgekeerd. Net als Janus heeft aandeelhouderswaarde echter twee gezichten: echte waarde creëren en beurskoers manipuleren.

Creëren van Waarde

In de economische theorie wordt de waarde van een onderneming berekend door toekomstige geldstromen contant te maken. Bij het creëren van waarde gaat het er om er voor te zorgen dat het bedrijf meer geld gaat verdienen. Hieraan ten grondslag ligt de lange termijn visie dat een investering die nu wordt gedaan weliswaar geld kost, maar dat dat geld in de toekomst ruimschoots wordt terugverdiend.

Aan dat terugverdienen zitten risico’s, er is namelijk geen zekerheid dat het uitgegeven geldt wordt terugverdiend. Daarnaast blijft het adagium gelden dat het beter is geld vandaag dan morgen te hebben. De theorie van de waarde-creatie houdt daar rekening mee door toekomstige onzekere geldbedragen terug te rekenen naar de waarde van vandaag. Een euro vandaag wordt daardoor vergelijkbaar met een euro morgen.

Een hoge waarde van een bedrijf wordt op de financiële markten vertaald naar een hoge beurskoers.

Manipuleren van de Beurskoers

De lange termijn wordt door veel beursgenoteerde ondernemingen uit het oog verloren. De korte termijn regeert. De kwartaalresultaten vallen tegen, omdat er bijvoorbeeld uitgaven voor veelbelovend onderzoek en ontwikkeling zijn gedaan. Tegenvallende resultaten presenteren betekent in bijna alle gevallen dat de beurskoers zal dalen. Aandeelhouders houden immers alleen van stijgende resultaten.

Het is tegenwoordig haast een Pavlov-reactie: resultaten vallen tegen, dus moet in de kosten worden gesneden. Er wordt bijvoorbeeld besloten de afdeling voor onderzoek en ontwikkeling drastisch in te krimpen. Aandeelhouders vinden dat prachtig want lagere kosten betekenen hogere kwartaalresultaten, en dus een hogere beurskoers.

Hier bepaalt blijkbaar de beurskoers de waarde van de onderneming.

Wat moeten we met die Januskop?

De aandeelhouder heeft dus inderdaad een Januskop. Enerzijds wil hij dat waarde gecreëerd wordt door een lange termijn visie te hanteren. Uitgaven voor onderzoek en ontwikkeling zijn weliswaar kosten nu, maar brengen geld op in de toekomst. Anderzijds is hij de eerste om te zeggen dat er in de kosten moet worden gesneden om de kwartaalresultaten en dus de beurskoers te verhogen.

Waarde creëren en beurskoers manipuleren gaan echter niet samen. Snijden in uitgaven die in de toekomst geld opleveren betekent waarde vernietigen – er komt immers minder geld binnen – en (op termijn) dus een lagere beurskoers. Van Kooten en De Bie hadden gelijk toen ze zongen: “Wat moet je met die Januskop, daar schiet toch niemand iets mee op. Het is een kwestie van een knop, en die moet enkel even om”.

John Greijmans

april 5th, 2013 · by John · Weblog NL

De afgelopen maanden zijn we geconfronteerd met de gevolgen van het alsmaar groter worden en standaardiseren van dienstverlenende instellingen. Een mega-school als Amarantis is failliet gegaan en ziekenhuizen hebben een nieuw virus uitgevonden: fuseren. Vraag is of dat virus goed- of kwaadaardig is. Minister Edith Schippers nam op dat laatste alvast een voorschot door te zeggen dat ze een failliet ziekenhuis niet zou redden. Zij lijkt er dus niet in te geloven.

Sinds minimaal 1776 weten we dat standaardisatie en concentratie grote voordelen bieden voor productiebedrijven. In dat jaar schreef Adam Smith namelijk zijn meesterwerk “Wealth of Nations”. Smith gebruikte het voorbeeld van een naaldenfabriek om aan te tonen dat door standaardisatie en arbeidsverdeling een productiviteitsstijging tot wel 24.000% (inderdaad vierentwintigduizend) mogelijk was. Voor de tweede wereldoorlog liet Ford in Amerika en na 1945 Toyota in Japan zien dat standaardisatie een geweldige business case oplevert.

In een productieomgeving lijken standaardisatie en concentratie dus voordelen te bieden. De vraag is echter of dat ook geldt voor de dienstverlenende sector? Laat ik, alvorens deze vraag te beantwoorden eerst laten zien dat er grote verschillen zijn tussen industriële en dienstverlenende bedrijven.

  • Producten in de dienstverlening kunnen niet op voorraad worden gemaakt. Ze moeten onmiddellijk worden geconsumeerd, daar waar ze geproduceerd worden.
  • Het product dienstverlening wordt op hetzelfde moment geleverd als dat het gemaakt wordt en is per definitie persoonlijk: producent en consument komen elkaar op dat moment tegen

Dienstverlening is dus altijd iets persoonlijks. De naald van Smith kon gemakkelijk worden gestandaardiseerd. Maar de consument van dienstverlening vindt dat deze voor haar op maat moet worden gemaakt. De activiteiten van call centers zijn gestandaardiseerd door middel van scripts. De heer achter de telefoon beantwoordt al uw vragen. Er is maar één voorwaarde: de antwoorden moeten wel in dat script staan. We weten allemaal hoe frustrerend dat is, want natuurlijk hebben we allemaal net die ene vraag die niet in het script staat.

Laatst werkte ik vrijwillig mee aan een telefonische enquête. Netjes werkte de dame ook hier het script af. Bent u alleenstaand? Nee. Uit hoeveel personen bestaat uw huishouden? Twee. Wie van u beiden is het gezinshoofd? Tsja! Dat was lastig. Ik ben een geëmancipeerde man en wilde dus het, ook nog politiek correcte antwoord geven: géén of allebei. Helaas pastten beide antwoorden niet in het script. Enquete mislukt en afgelopen.

Ik denk dat het geen van ons moeite zal kosten om soortgelijke voorbeelden in de zorg of in het onderwijs te noemen. De massaproductie die in de goederensector zoveel voordelen heeft gebracht lijkt in de dienstensector niet te werken. Dienstverlening is persoonlijk en dat niet te standaardiseren.

Maar ook in de industriële sector, wordt consumptie steeds meer als iets persoonlijks gezien. Massaconsumptie is uit, de consument wil, in ieder geval het idee hebben dat een product persoonlijk voor hem wordt gemaakt. Is alle concentratie en standaardisatie daarmee van de baan? Ik denk dat dat iets te kort door de bocht is, maar de trend naar persoonlijk dienstverlening en productie biedt in ieder geval grote kansen voor kleine bedrijven.

John Greijmans

september 19th, 2012 · by John · Weblog NL

In NRC Handelsblad van de afgelopen week staat een interessant artikel met als titel <Knoet van boekhouder komt hard aan>. Wat is er aan de hand? Er wordt een nieuwe boekhoudregel voor de administratie van pensioenen doorgevoerd. Als gevolg daarvan gaan de AEX-fondsen een verlies van € 18 miljard lijden. Philips gaat “ mede door „tegenwind” bij de pensioenen” meer dan tweeduizend extra banen schrappen. En dit is geen geïsoleerd geval.

Besparen op kosten is altijd een goede zaak. Als je verlies maakt omdat klanten minder afnemen, moet je je kostenniveau daarop aanpassen. Maar ook als je in een winstgevende positie zit, moet je op de kosten letten. Het geld dat je bespaart kun je gebruiken om je activiteiten uit te breiden en daardoor wellicht zelfs meer mensen aan het werk te zetten dan je hebt bespaard. Kosten besparen alleen omdat de boekhoudrichtlijnen veranderen is echter onzin.

Bedrijven hebben werknemers een pensioen beloofd, zij hebben dus een schuld op zich genomen die in de toekomst via pensioenuitkeringen wordt afbetaald. Nu is € 1,- over 20 jaar niet evenveel waard als als € 1,- nu. Anders gezegd als ik nu € 1,- op de bank zet, krijg ik met een rente van 4% over 20 jaar € 2,19. Om over 20 jaar een schuld van € 2,19 te betalen hoef ik dus nu maar € 1,- opzij te zetten. Echter de 4% rente is aan de hoge kant. De nieuwe boekhoudregel zegt dat je een realistische rente moet gebruiken en die is tegenwoordig zo’n 2%. Om over 20 jaar € 2,19 te hebben, moet je nu € 1,10 opzij zetten. Dat is dus een kostenstijging van 10%. Dit is boekhoudkundig , de werkelijke betaling verandert niet, die is en blijft € 2,19.

In tegenstelling tot de indruk die wordt gewekt door de veelvuldige discussies over te hoge of te lage winsten, gaat het in een onderneming niet om winst maken, maar uiteindelijk om het genereren van contant geld. Winst kun je lekker vinden, maar alleen van geld kun je eten! De centrale vraag bij kostenbesparingen is daarom: helpen deze besparingen om meer geld te genereren. Is het antwoord nee, dan moet je geen kosten besparen! Het levert immers geen geld op.

Moet Philips nu doorgaan met het schrappen van de 2,200 banen. Ja, want er is blijkbaar een mogelijkheid om efficiënter te werken. Maar geef hiervan niet de boekhouder de schuld, maar jezelf. Onafhankelijk van de boekhoudregel had je die besparingen als goed manager (al eerder?) moeten doorvoeren.

Zijn de boekhoudregels dus onzin? Ik heb hier geen ruimte deze vraag te beantwoorden, maar de aanpassing van de waardering van toekomstige pensioenuitgaven past in een trend om bezittingen en schulden te waarderen op basis van de marktwaarde, en niet op soms arbitraire vuistregels. Dit kan lijden tot boekhoudkundige verliezen maar, als de rente omhoog gaat ook tot winsten. Deze fluctuaties zijn vervelend, maar hebben geen impact op de onderliggende geldstromen, en daar gaat het de aandeelhouder om. Het is dus zaak te investeren in investor relations en de financiële markten uitleggen wat er echt aan de hand is. En ja je zult ook met de billen bloot moeten en vertellen waarom je die “noodzakelijke” kostenbesparing niet eerder hebt doorgevoerd.

 John Greijmans

Newer Entries »